سخنرانی سفیر جمهوری اسلامی ایران در پنجمین نشست وزرای سازمان‌های فضایی (ذیل دستورکار بهره‌ گیری از کاربردهای فضایی برای آینده‌ای تاب‌آور و فراگیر)

سخنرانی سفیر محترم جمهوری اسلامی ایران در پنجمین نشست وزرای سازمان‌های فضایی (ذیل دستورکار بهره‌ گیری از کاربردهای فضایی برای آینده‌ای تاب‌آور و فراگیر از طریق ارتقای همکاری‌های منطقه‌ای؛ بانکوک، چهارشنبه ۲۸ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۰۰ تا ۱۶:۰۰ به وقت محلی)

بسم الله الرحمن الرحیم

جناب آقای رئیس، نمایندگان محترم، خانم‌ها و آقایان؛

 

در آغاز مایلم مراتب قدردانی خود را از آژانس فضایی پادشاهی تایلند و همچنین دبیرخانه اسکاپ (UNESCAP) بابت میزبانی این نشست در سطح وزرا ابراز نمایم.

 

گردهمایی امروز ما در این مکان، اهمیت کاربردهای فناوری فضایی در ترکیب با نوآوری‌های دیجیتال را برای کاهش خطر بلایا و توسعه پایدار از طریق ارتقای همکاری‌های منطقه‌ای در آسیا و اقیانوسیه جهت ایجاد آینده‌ای تاب‌آور و فراگیر برجسته می‌سازد؛ امری که گواهی بر پیوستگی متقابل ما، نه تنها در این منطقه و بر روی این کره خاکی، بلکه فراتر از قلمرو زمینی است.

 

ظهور نوآوری‌های دیجیتال، از جمله هوش مصنوعی، تحولی را در استفاده از داده‌های رصد زمین رقم زده است: خودکارسازی و بهینه‌سازی فرآیندهای کاری مکانی و تولید داده‌های باکیفیت و آماده تحلیل، توانایی ما را برای همکاری در زمینه کاهش خطرات بلایا، ایجاد مناطق شهری پایدار، ترویج کشاورزی تاب‌آور و شکل‌دهی به صنایع سازگار با محیط زیست برای نسل‌های آینده ارتقا می‌بخشد.

 

نمایندگان محترم،

جمهوری اسلامی ایران به عنوان کشوری که در برابر بلایای طبیعی گوناگون به شدت آسیب‌پذیر است، عمیقاً به نقش تحول‌آفرین فناوری‌های فضایی—به‌ویژه سنجش از دور، داده‌های ماهواره‌ای و نوآوری‌های دیجیتال—در کاهش جامع خطر بلایا و تحقق اهداف توسعه پایدار باور دارد.

 

در سال‌های اخیر، ایران گام‌های ملی بلندی در ادغام کاربردهای فضامحور در مدیریت بلایا و سامانه‌های هشدار سریع به منظور حفاظت از جان شهروندان خود برداشته است. کشور ما موفق شده است برنامه بومی و پیشرفته‌ای را در زمینه ماهواره‌های مخابراتی و سنجش از دور توسعه دهد که به واسطه آن، تعدادی ماهواره به فضا پرتاب شده است.

 

اما باید توجه داشت که هیچ‌یک از این دستاوردها در صورت عدم احترام به اساسی‌ترین اصول حقوق بین‌الملل، از جمله منشور ملل متحد و حقوق بین‌الملل بشردوستانه، نمی‌تواند پایدار بماند.

 

در هشت ماه گذشته و در جریان کارزار تجاوزکارانه و جنایت‌آمیز آمریکا و رژیم اسرائیل علیه کشورم، حملات موذیانه و عامدانه‌ای علیه زیرساخت‌های غیرنظامی فضایی و ارتباطی جمهوری اسلامی ایران صورت گرفته است؛ حملاتی که در کنار سایر نقض‌های فاحش و جنایات هولناک، از جمله ترور دولتی شرم‌آور حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای، رهبر معظم جمهوری اسلامی ایران، و دیگر مقامات ارشد و دانشمندان که منجر به شهادت ایشان گردید، به وقوع پیوسته است.

 

متجاوزان به طور عامدانه تأسیسات فضایی غیرنظامی، مرکز تحقیقات فضایی دانشگاه علم و صنعت، پژوهشگاه هوافضا، مرکز فضایی ذی‌ربط که بر ارتباطات ماهواره‌ای و پردازش داده‌ها نظارت دارد، و همچنین ایستگاه‌های کنترل زمینی ماهواره و رصدخانه تجهیزات را هدف قرار داده‌اند. بیش از ۵۰ ایستگاه فرستنده زمینی پخش رادیویی و تلویزیونی که برای انتشار اطلاعات ایمنی عمومی، از جمله دستورات تخلیه، دستورالعمل‌های پناه‌گیری و هشدارهای امنیتی حیاتی هستند، به صورت سیستماتیک هدف حمله قرار گرفته‌اند.

 

همچنین باید اضافه کنم که این‌گونه هدف‌گیری‌ها ناشیانه بوده و در آن‌ها از تصاویر ماهواره‌ای پردازش‌شده با هوش مصنوعی به شکلی غیرمسئولانه استفاده می‌شود که به هدف قرار دادن اشتباهی غیرنظامیان منجر شده است. در یک نمونه اخیر در سپتامبر ۲۰۲۶، بیش از ۶۰ نفر در یک مراسم عروسی بر اثر اصابت موشک آمریکایی—که ادعا می‌شد قرار بوده یک دکل مخابراتی در فاصله ۱۴۰ متری محل عروسی را هدف قرار دهد—کشته یا مجروح شدند.

 

بر این اساس، جمهوری اسلامی ایران حق خود را برای جبران خسارت و دریافت تضمین‌های عدم تکرار از طریق طرق مقتضی و در چارچوب قواعد آمره حقوق بین‌الملل محفوظ می‌دارد.

 

با این حال، پیامدهای این تعرضات بسیار فراتر از مرزهای ایران گسترش می‌یابد. هدف قرار دادن ایستگاه‌های زمینی و رصدخانه‌ها، خدمات فضامحور دارای منافع بین‌المللی، از جمله پایش زیست‌محیطی، مدیریت بلایا و مخابرات جهانی را مختل می‌سازد. در دنیای به هم پیوسته امروز، این اقدامات منافع جمعی مردم منطقه را در بهره‌مندی از استفاده صلح‌آمیز از فضای ماورای جو تضعیف می‌کند.

 

این حملات عامدانه علیه زیرساخت‌های صرفاً علمی و ارتباطی، مصداق تروریسم دولتی و جنایت جنگی است. این اقدامات نقض آشکار ماده ۲ (بند ۴) منشور ملل متحد و نقض فاحش حقوق بین‌الملل بشردوستانه به شمار می‌رود.

 

هدف قرار دادن تأسیساتی که برای ایمنی عمومی و پیشرفت علمی ضروری هستند، نیت جنایتکارانه واقعی متجاوزان را آشکار می‌سازد. در پایان، ما شاهد دگرگونی در روحیه همکاری جهانی هستیم که حوزه‌های در حال تحولی همچون فضا را تحت تأثیر قرار داده است؛ به طوری که برخی کشورها اکنون آشکارا به پیشگامی خود در تسلیحاتی کردن فضا می‌بالند و دیگران را نیز به این کار ترغیب و تحریک می‌کنند. با وجود این، جمهوری اسلامی ایران عمیقاً بر این باور است که همکاری، الگویی بسیار کارآمدتر و پایدارتر از تقابل است.

 

از توجه شما سپاسگزارم.